Εφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών, την Παρασκευή, ο θρύλος του τουρκικού ποδοσφαίρου Λεφτέρ Κιουτσούκ-Αντωνιάδης (Λευτέρης Αντωνιάδης).
O ελληνικής καταγωγής αθλητής έγραψε ιστορία στα τουρκικά γήπεδα με τη φανέλα της Φενερμπαχτσέ, καθώς και με το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της γείτονος τις δεκαετίες του ’40, του ’50 και του ’60.
Γεννημένος το 1925 στην Κωνσταντινούπολη από Ελληνα πατέρα με καταγωγή από την Πρίγκιπο και Τουρκάλα μητέρα, ο Αντωνιάδης έκανε τα πρώτα ποδοσφαιρικά βήματά του στην Ταξίμσπορ, μια συνοικιακή ομάδα της Πόλης. Το ταλέντο του, ωστόσο, δεν άργησαν να διακρίνουν οι άνθρωποι της Φενερμπαχτσέ.
Ετσι το 1947 η πολυπόθητη μεταγραφή του στη «Φενέρ» σηματοδοτεί την αρχή μιας λαμπρής καριέρας.
Το 1951 η φήμη του ordinaryus (προφέσορας), όπως τον αποκαλούσαν οι Τούρκοι φίλαθλοι, ξεπερνάει τα σύνορα της Τουρκίας. Ετσι ο Λεφτέρ γίνεται ο πρώτος ποδοσφαιριστής από την Τουρκία που περνάει τη Θάλασσα του Μαρμαρά με προορισμό τη Φλωρεντία στην Ιταλία, όπου για μια σεζόν θα αγωνιστεί με τη φανέλα της Φιορεντίνα. Εναν χρόνο αργότερα θα ακολουθήσει η γαλλική Νις και τελικά η επιστροφή του στο ποδοσφαιρικό του «λιμάνι», τη Φενερμπαχτσέ. Εκεί θα παραμείνει έως το 1964, οπότε και θα μεταγραφεί στην ΑΕΚ, αποτελώντας τότε τη μεγαλύτερη μεταγραφή σε ελληνική ομάδα.
Τον αρχικό ενθουσιασμό των Ελλήνων φιλάθλων για την παρουσία του διεθνούς αστέρα στα εγχώρια γήπεδα θα διαδεχθεί η απογοήτευση, καθώς σε ηλικία 39 ετών θα αναγκαστεί να τερματίσει την καριέρα του λόγω σοβαρού τραυματισμού του σε αγώνα κόντρα στον Ηρακλή. Με τη φανέλα της ΑΕΚ αγωνίστηκε μόλις σε πέντε αναμετρήσεις, σκοράροντας δύο φορές.
O Αντωνιάδης κατέχει έως και σήμερα ξεχωριστή θέση στην καρδιά των οπαδών της «Φενέρ», καθώς είναι ο δεύτερος σε συμμετοχές (615) παίκτης στην ιστορία του συλλόγου, έχοντας σημειώσει 423 γκολ και κατακτώντας τρία πρωταθλήματα Τουρκίας. Επίσης, αγωνίστηκε 50 φορές (εννέα ως αρχηγός) με την ημισέληνο στο στήθος, πετυχαίνοντας συνολικά 22 τέρματα.
(Αγγελος Σκορδάς
Aπό την εφημερίδα «Δημοκρατία»)
Mήνυμα και από τον Bαρθολομαίο
Tη θλίψη του για τον χαμό του Λεφτέρη Aντωνιάδη εξέφρασε με μήνυμά του και ο Oικουμενικός Πατριάρχης Bαρθολομαίος, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι «μια ξεχωριστή μορφή της Πολίτικης Pωμηοσύνης εξέλιπε με τον θάνατο του θρυλικού ποδοσφαιριστή».
H κηδεία του έγινε το Σάββατο, στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Πρίγκιπο, από τον μητροπολίτη Προύσης Eλπιδοφόρο, ηγούμενο της Iεράς Mονής Aγίας Tριάδος Xάλκης. Tο «παρών» στο «τελευταίο αντίο» έδωσαν ο Tούρκος πρωθυπουργός Pετζέπ Tαγίπ Eρντογάν, ο υπουργός για θέματα E.E. Eγκεμέ Mπαγίς, καθώς και πλήθος φίλων και θαυμαστών του εκλιπόντος. Nωρίτερα το φέρετρό του μετέφεραν παίκτες της Φεγέρ μέχρι το «Σουκρού Σαράτσογλου», όπου τηρήθηκε ευλαβικά ενός λεπτού σιγή για τον χαμό του μεγαλύτερου «μικρού» (Kιουτσούκ, όπως τον αποκαλούσαν οι φίλοι, επειδή ήταν μικροκαμωμένος).
H συγκλονιστική ιστορία του «Λεφτέρ» όπως την έγραψαν οι Tούρκοι
Σκεφτείτε: Είστε 17 ετών. Μια μέρα βλέπετε να έχουν επιβληθεί αφύσικοι φόροι σε βάρος των συγγενών σας. Και μάλιστα βλέπετε αυτούς τους συγγενείς σας που αδυνατούν να πληρώσουν το φόρο να στέλνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Όπου τους βάζουν να σπάνε πέτρες.
Τι θα κάνατε; Αυτό έζησε ο Λεφτέρ στα 17 του χρόνια… Τι έκανε; Γράφτηκε εθελοντής στον στρατό. Μέσα του έμεινε κάποιο αίσθημα καταπίεσης; Αυτό το ρώτησα στον Νεμπίλ Οζγκεντούρκ που είχε κάνει μαζί του ένα ντοκιμαντέρ, ένα χρόνο πριν από τον θάνατο του… Μου περιέγραψε μια σκηνή πίσω από την κάμερα. Ο 87 ετών τότε Λεφτέρ του είπε «Κλείσε παιδί μου αυτή τη κάμερα». Και όταν σιγουρεύτηκε πως έκλεισε η κάμερα έσκυψε στο αυτί του Νεμπίλ και του είπε «Ο μπαμπάς μου τράβηξε πολλά εξ αιτίας τους. Εκείνος λόγω της φτώχειας του σώθηκε από την εξορία, αλλά όλοι οι συγγενείς μου αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Τουρκία.»
Το πραγματικά πικρό είναι ότι ακόμη και ένας μύθος σαν τον Λεφτέρ 70 χρόνια μετά την καταστροφή του Φόρου Περιουσίας (Varlık Vergisi), δεν μπόρεσε αυτή την κατηγορία να την πει στην κάμερα.
Υπάρχει και ένα ανέκδοτο για να αντιληφθούμε εκείνον και την Τουρκία: Ήταν η δεκαετία του 50… Ο Λεφτέρ είχε φτάσει να γίνει ο «επιστήμονας του ποδοσφαίρου» όχι μόνο για την Τουρκία αλλά για όλο τον κόσμο. Στις γλώσσες των ανθρώπων άκουγες το «Δώσε στον Λεφτέρ και γράψτο στο τεφτέρ». Όταν έπαιζε με την μικτή κόσμου στην Φιορεντίνα είχε κάνει όλο τον κόσμο να φωνάζει «Τούρκος, Τούρκος».
Φόρεσε την φανέλα της εθνικής και έβαλε γκολ στην Ελλάδα…
Σε αυτόν λοιπόν τον Λεφτέρ του προκαλέσαμε μεγάλο πόνο το 1955. Στα Σεπτεμβριανά οι κατσαπλιάδες επιτέθηκαν με πέτρες στο σπίτι του στην Πρίγκηπο με κραυγές «Χτυπάτε αυτόν τον γκιαούρη».
Ο Λεφτέρ μέχρι το πρωί περίμενε στην πόρτα με ένα όπλο. Εσείς να ήσασταν τι θα κάνατε;
Τι έκανε λοιπόν ρώτησα τον Νεμπίλ…
Μου απάντησε πως «με έβαλε πάλι να κλείσω την κάμερα και μου είπε "έκλαιγα για μέρες"».
Απέφυγε να μπει σε λεπτομέρειες. Φυσικά η Τουρκία δεν απαρτίζεται μόνο από εκείνους τους κατσαπλιάδες…Έχει και το ωραίο πρόσωπο της η χώρα… Οι οπαδοί της Φενέρμπαχτσέ μόλις άκουσαν πως χτύπησαν το σπίτι του Λεφτέρ έτρεξαν στο νησί και έστησαν οδόφραγμα μπροστά στο σπίτι του.
Μάλιστα του είπαν «Πες μας ποιοι σου το έκαναν αυτό να τους κανονίσουμε». Ο Λεφτέρ αν και τους ήξερε με το όνομα τους όλους, δεν κάρφωσε κανέναν…Ούτε υπέβαλε μήνυση. Άντλησε δύναμη από την στήριξη που του έδωσα οι οπαδοί της Φενέρ. Είπε πως «Σε κάθε κοινωνία γίνονται αυτά» και σώπασε.
Αυτά μου έρχονται στο μυαλό, τώρα που μετά θάνατον ακούω λόγια γεμάτα θαυμασμό….
Εφ. Μιλλέτ
Αρθρογράφος Τζαν Ντουντάρ
tourkikanea.gr
